CÓ MỘT CHỢ PHIÊN NHƯ THẾ

CÓ MỘT CHỢ PHIÊN NHƯ THẾ
DONGHUONGQUANGTRI.COM »
28/10/2016 | 16:25

CÓ MỘT CHỢ PHIÊN NHƯ THẾ !

                                                                   NGUYỄN LINH GIANG

Những ngày cận kề tết, không khí xuân luôn náo nức, nhất là ở các chợ. Xuân này, mời bạn đọc đến thăm chợ Phiên Cam Lộ (huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị)- ngôi chợ có bề dày 5 thế kỷ; độc đáo nhất là mỗi tháng chỉ họp 6 phiên (mồng 03, 08, 13, 18, 23, 28 âm lịch). Lời ca dao cứ văng vẳng trong tôi:"Năm ngày một buổi chợ Phiên/ Không đi thì lỡ lời nguyền với em”.

CHỢ PHIÊN VỚI BỀ DÀY 5 THẾ KỶ

Chợ Phiên nằm ở huyện lỵ Cam Lộ, sát bên bờ sông Hiếu, từ Cửa Việt lên đây chỉ hơn 10 km. Chợ Phiên lại nằm trên trục Đường 9, từ đây lên Lao Bảo- cửa khẩu biên giới Việt-Lào chỉ hơn 70 km. Với vị trí thuận lợi, chợ Phiên Cam Lộ đã ra đời rất sớm, ngay từ thế kỷ XVI đã trở thành một trung tâm giao thương sầm uất ở xứ Đàng Trong, chỉ sau Hội An. Năm 1776, Lê Quý Đôn khi đi qua chợ Phiên Cam Lộ đã viết trongPhủ Biên Tạp Lục: "Đến ngày phiên, người Lào về đông lắm, họ dùng voi thồ nếp, gạo, heo, bò, trâu, ngà voi, tê giác, sáp ong, nhựa thông, trầm hương, tốc hương, sa nhân, sợi móc làm nón...đến phiên chợ đổi, mua những hạng vật cần thiết. Sản phẩm mang về chủ yếu cá khô, muối, vải, dao, rựa, đồ sắt, lưỡi cuốc, nồi đồng...cùng nhiều loại hàng hóa khác. Người Man cũng có phiên chợ chuyên bán các loại hàng hóa và vật dụng xuống Cam Lộ để bán chác. Một con voi có thể chở được 30 gánh gạo, mỗi gánh chừng 20 bát gạo. Cũng có phiên chợ họ lùa tới 300 con trâu đến bán, mỗi con trâu trị giá không quá 10 quan tiền”. Điều đó khẳng định rằng chợ Phiên Cam Lộ là trung tâm buôn bán sầm uất nhất khu vực Bắc Trung Bộ vào thế kỷ XVII, XVIII. Ngày xưa, việc di chuyển, vận tải chủ yếu bằng đường thủy. Vì vậy, sông Hiếu trở nên quan trọng trong việc kết nối giữa miền xuôi và miền ngược. Vào ngày phiên chợ, thuyền bè từ Cửa Việt tấp nập lên xuống, kể cả ban đêm, tiếng hò rộn rã, xao động mặt sông. Chợ Phiên còn có mặt của người Hoa, họ buôn bán nhiều loại hàng hóa, tạo nên sự sầm uất của phố chợ. Dưới thời chúa Nguyễn, hàng năm có hơn 40 thuyền của người Trung Quốc, Nhật Bản, Bồ Đào Nha, Philippines ra vào buôn bán.

Hàng hóa ở các địa phương trong tỉnh Quảng Trị đưa đến chợ Phiên thường có, một lượng muối lớn (là mặt hàng đồng bào dân tộc, người Lào ưa thích); các loại mắm mòi, mắm chuồn, mắm nục; guốc gỗ nam nữ các loại, đường tán, đường đọi, đồ nữ trang bằng đồng, bạc. Hàng từ các tỉnh phía nam (Huế, Đà Nẵng) đưa ra và từ các tỉnh phía bắc (Vinh, Hà Nội) đưa vào thì còn có: vải vóc, bánh kẹo, kim chỉ đủ màu, đường, chiếu xứ Quảng...Chợ Phiên đông đúc, náo nhiệt bởi còn có sự góp mặt của người dân tộc thiểu số ở Đakrong, Hướng Hóa, Tà Ôi; họ ở trần, đóng khố, trên vai đeo gùi, bán lâm sản đủ loại: quế, sa nhân, ớt "mọi”, thuốc lá "nguồn”. Người Lào quấn sarong đặc trưng, đến chợ mua bán, chào hàng thủ công của dân tộc họ. Vào phiên chợ, hàng ngàn người chen chúc, trao đổi hàng miền xuôi, miền ngược, không thiếu thứ gì. Chợ đông suốt ngày, ồn ào náo nhiệt như ngày hội.

Cho đến ngày toàn quốc kháng chiến thì chợ Phiên tạm ngưng. Hòa bình lập lại, chợ Phiên mới hồi phục, nhóm họp trở lại.


CHỢ PHIÊN NGÀY TẾT

Chợ Phiên ngày nay bị thu nhỏ rất nhiều, tọa lạc trên một vùng đất bằng phẳng, khoảng 4.000m2. Trước mặt chợ là Đường Hồ Chí Minh nối liền với Quốc lộ 9. Bên cạnh đường thủy thì đường bộ đã phát triển nhanh chóng, giúp giao thông đi lại dễ dàng. Thế nhưng, sự sầm uất, nhộn nhịp của chợ Phiên không còn như xưa, một mặt do nguồn lâm thổ sản ngày càng cạn kiệt; mặt khác các chợ mới mọc lên, các trung tâm thương mại như Đông Hà, Lao Bảo đã thu hút dần khách thương và cả sự thay đổi về hàng hóa và thị hiếu mua sắm.

Tuy vậy, vào các phiên chính, chợ Phiên vẫn đông đúc. Ngày Tết thì chợ như một thế giới nông sản thu nhỏ. Chợ Phiên Cam Lộ là nơi bày bán các chủng loại hàng hóa của người dân địa phương: chuối, mít, cau, măng rừng, gà, vịt, những sản phẩm thủ công đan bằng tre, lá; rồi các đặc sản như: caolá vằng, hồ tiêu. Bà Hồ Thị Chắt, người làng An Bình, 91 tuổi vẫn đi chợ Phiên, nhỏ nhẹ bảo tôi: "Từ nhỏ đến giờ, không biết bao lần già này đi chợ Phiên. Già đã ghiềnmùi chợrồi. Mà chợ Phiên ngày Tết thì nhất định phải đi. Mấy buồngchuối mật mócnày, ngày Tết cũng được giá lắm, cháu à”. Chuối mật móc, một đặc sản của Quảng Trị, ngày tết nhà nào cũng đặt cúng nải chuối trên bàn thờ ông bà nên có tết "cháy” hàng, một nải chuối cả trăm ngàn đồng.

Ngày cuối năm, trời se lạnh, mưa bụi lất phất. Loanh quanh chợ Phiên một hồi, chúng tôi sà vào quán nước ven chợ. Đặc sản chè lá vằng được đem ra. Lá vằng là thức uống có tác dụng kháng khuẩn, thông huyết, chống các bệnh thiếu máu, cảm hay vàng da. Nước lá vằng thoạt uống có vị đắng nhưng sau ngọt thanh nơi đầu lưỡi. Ngồi nhấm nháp nước chè lá vằng, thấy cô chủ quán xinh tươi, tôi lại lẩm nhẩm câu ca dao:"Năm ngày một buổi chợ Phiên/ Không đi thì lỡ lời nguyềnvới em”.Không ngờ, cô chủ quán cũng đưa mắt cười, lém lỉnh đọc ngân nga:"Anh về hái đậu trồng cà/ Để em đi chợ kẻo mà lỡ phiên/ Lấy chồng phảigánh giang sơn/ Chợ Phiên còn lỡ, giang sơn còn gì”.Chắc, đây là truyền nhân của ông Tiềm, làng Điếu Ngao, người hò hát nổi tiếng đã làm dậy sóng dòng Hiếu Giang trong những đêm trăng đi thuyền từ Cửa Việt lên chợ Phiên?

NLG


Xem thêm,xin mời vào trang Web:thienphuoc.com

Lên đầu trang   Trở lại  
 
Bài viết của bạn đọc, những người yêu quý quê hương Quảng Trị
ĐÔNG PRAY-MỘT THẮNG CẢNH Ở QUẢNG TRỊ - 28/10/2016
CÓ MỘT CHỢ PHIÊN NHƯ THẾ - 28/10/2016
BỎ BIÊN CHẾ ĐỂ GIẢM GÁNH NẶNG 11 TRIỆU NGƯỜI ĂN LƯƠNG NHÀ NƯỚC - 28/10/2016
XUÂN SANG RỘN RẢ HỘI LÀNG- Chu Mạnh Cường - 25/01/2017
LỄ HỘI PHÁ TRẰM - 14/04/2017
GIẤC MƠ PHỐ THỊ GIỮA TRÙNG DƯƠNG- Lê Đức Dục - 24/06/2019
“RỒI MÙA TOÓC RẠ RƠM KHÔ…” Tùy bút của LÊ ĐỨC DỤC - 19/03/2017
MÔN VẬT ĐẦU XUÂN Ở HẢI LĂNG QUẢNG TRỊ--Hồ Thanh Thoan - 19/03/2017
CAM LỘ – VÙNG ĐẤT NGỌT NGÀO-- Nguyễn Liễn - 15/04/2017
Hồ tiêu bị dịch bệnh chết hàng loạt, nông dân gặp khó - 23/04/2017
NĂM CON CHÓ, NÓI VỀ CHÓ - 24/02/2018
NGỤ NGÔN CỦA MẮM - 24/02/2018
NGỌN HẢI ĐĂNG MŨI LAY - 28/11/2018
GHI Ở LÀNG CHÀI VỊNH MỐC - 03/07/2019
NĂM KHỈ NÓI CHUYỆN KHỈ - 02/07/2019
TA NHỚ XỨ CÙA MÂY TRẮNG LẮM…” Lê Đức Dục - 17/07/2019
BÀI THƠ CHO SỨC KHỎE- Sưu tầm - 17/07/2019
HANG ĐỘNG BRAY QUẢNG TRỊ - 22/07/2019
VINH MOC TUNEL - 21/10/2019
NGƯỜI BÁN CÁ DƯỚI ĐÁY BIỂN - 30/10/2019
CHẾ LAN VIÊN, NƠI "ĐẤT HÓA TÂM HỒN"---Nguyễn Hoàn - 15/01/2020
NĂM CHUỘT NÓI VỀ THỊT CHUỘT - 21/02/2020
NHỮNG CHUYỆN VUI CỦA NĂM CON CHUỘT--Sưu tầm - 28/03/2020
CHIA NỬA VẦNG TRĂNG---Truyên của Ngọc Hương - 13/04/2020
NHỮNG CHUYỆN LẠ Ở QUẢNG TRỊ-SƯU TẦM - 04/11/2020
NHỮNG NĂM TÝ VẺ VANG TRONG LỊCH SỬ - 10/05/2020
NĂM TÂN SỬU NÓI CHUYỆN CON TRÂU - 16/02/2021
DANH NHÂN VĂN HÓA NĂM TÂN SỮU - 25/02/2021
CON TRÂU VIỆT NAM - 15/05/2021
CHỢ PHIÊN CAM LỘVÀ GIẤC MƠ“TRÊN BẾN DƯỚI THUYỀN”--Lê Đức Dục - 30/07/2022
Chùa Sắc Tứ Tịnh Quang, Triệu Phong, Qủang Trị - 31/07/2022
NGHỀ DỆT THỔ CẦM CỦA ĐỒNG BÀO DÂN TỘC PAKÔ Ở QUẢNG TRỊ--- Hồ Thanh Thoan - 01/08/2022
LÀNG BẮT CỌP THỦY BA---Văn Nhân - 01/08/2022
Lễ hội cầu ngư ở Quảng Trị--HồThanh Thoan - 05/08/2022
TÁC DỤNG KHÔNG NGỜ CỦA RƯỢU- vui cười - 06/08/2022
NGHỀ LÀM NÓN LÁ Ở QUẢNG TRỊ - Hồ Thanh Thoan - 14/08/2022
CHUYỆN VUI CHO ĐỒNG HƯƠNG - 14/08/2022
CHỈ TRỘN CÓ MỘT NỬA THÔI - 17/08/2022
TẤM LÒNG VĂN NGHỆ SĨ VỚI ĐẢO CỒN CỎ ANH HÙNG---Ts. Nhà thơ Nguyễn Văn Dùng Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị - 16/08/2022
EM CHỈ NÓI CHƠI THÔI MÀ - 17/08/2022
HẠNH PHÚC VÀ CHIA SẺ---LÊ ĐỨC DỤC - 29/08/2022
HỘI KÉO CO NGÀY XUÂN-HỒ THANH THOAN - 08/09/2022
 
Tìm kiếm
Tin bài mới nhất
Liên kết website